Obserwacja osób

Obserwacja detektywistyczna jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych czynności wykonywanych przez prywatnego detektywa. W filmach wygląda prosto: samochód zaparkowany po drugiej stronie ulicy, aparat fotograficzny i człowiek, który przez cały dzień podąża za obserwowaną osobą. W rzeczywistości profesjonalna obserwacja ma niewiele wspólnego z takim obrazem.

Przede wszystkim nie chodzi o śledzenie człowieka „żeby zobaczyć, co robi”. Dobrze przygotowana obserwacja powinna odpowiadać na konkretne pytanie klienta. Czy małżonek rzeczywiście spotyka się z określoną osobą? Czy rodzic faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem w dniach, w których deklaruje, że to robi? Czy osoba oficjalnie pozostająca bez pracy regularnie wykonuje czynności zawodowe w konkretnym miejscu? Czy kontrahent albo pracownik spotyka się z osobami związanymi z konkurencyjnym przedsiębiorstwem?

Im precyzyjniej określimy cel, tym większa jest szansa, że obserwacja dostarczy materiału mającego realną wartość.

Najgorsze zlecenie brzmi:

„Proszę za nim pojeździć i zobaczyć, co się wydarzy.”

Znacznie lepsze:

„Mamy konkretne informacje wskazujące, że w czwartki po pracy spotyka się z określoną osobą. Chcemy zweryfikować, czy to prawda.”

To właśnie różnica pomiędzy przypadkowym śledzeniem człowieka a profesjonalną obserwacją detektywistyczną.

Czym jest obserwacja detektywistyczna?

Obserwacja detektywistyczna jest działaniem ukierunkowanym na ustalenie i udokumentowanie określonych faktów dotyczących osoby, jej zachowania, przemieszczania się, kontaktów lub miejsc, w których przebywa, w granicach dopuszczonych przez prawo.

Sama obserwacja nie jest celem. Jest narzędziem zdobywania informacji.

W jednej sprawie może trwać kilka godzin. W innej potrzebnych będzie kilka odpowiednio dobranych dni. Czasami wystarczy jeden detektyw, ale przy bardziej złożonych działaniach konieczny może być zespół.

Nie oznacza to jednak, że większa liczba godzin albo ludzi automatycznie daje lepszy rezultat.

Najważniejsze jest właściwe zaplanowanie działań.

Co może ustalić prywatny detektyw podczas obserwacji?

Zakres zależy od konkretnej sprawy.

Obserwacja może pozwolić ustalić rzeczywiste miejsca przebywania osoby, spotkania z określonymi ludźmi, sposób spędzania czasu, powtarzalną aktywność zawodową, odwiedzane przedsiębiorstwa czy rzeczywisty przebieg określonych zdarzeń.

W sprawach rodzinnych można przykładowo dokumentować faktyczny sposób sprawowania opieki nad dzieckiem. W sprawie rozwodowej przedmiotem obserwacji może być relacja małżonka z osobą trzecią. Przy sporze alimentacyjnym można weryfikować konkretną informację dotyczącą aktywności zawodowej.

W biznesie obserwacja może być jednym z elementów szerszego postępowania wyjaśniającego, jeżeli istnieje konkretna hipoteza dotycząca zachowania osoby mającego znaczenie dla przedsiębiorstwa.

Kluczowe jest słowo:

konkretna.

Profesjonalny detektyw nie powinien prowadzić wielodniowej obserwacji tylko po to, żeby później zastanowić się, czy wydarzyło się coś interesującego.

Rodzaje obserwacji detektywistycznej

Określenie „obserwacja” obejmuje kilka różnych sposobów prowadzenia działań. W praktyce poszczególne rodzaje często są ze sobą łączone, ponieważ sytuacja może zmieniać się w ciągu jednego dnia.

Obserwacja stacjonarna

Obserwacja stacjonarna koncentruje się na określonym miejscu.

Może chodzić o mieszkanie, przedsiębiorstwo, hotel, restaurację, miejsce spotkania albo inną lokalizację mającą znaczenie dla sprawy.

Celem może być ustalenie, czy obserwowana osoba pojawi się w danym miejscu, o której godzinie, z kim się spotka albo kiedy je opuści.

Taki rodzaj działania ma największy sens wtedy, kiedy wcześniejsze informacje pozwalają stosunkowo dokładnie określić punkt, w którym może dojść do interesującego nas zdarzenia.

Obserwacja mobilna

Obserwacja mobilna jest związana z przemieszczaniem się obserwowanej osoby.

Jej zadaniem może być ustalenie, dokąd osoba jedzie, jakie miejsca odwiedza albo gdzie dochodzi do konkretnego spotkania.

W praktyce ten rodzaj obserwacji jest znacznie bardziej wymagający niż samo oczekiwanie pod konkretnym adresem. Sytuacja może dynamicznie się zmieniać, dlatego w bardziej wymagających sprawach wykorzystanie zespołu bywa znacznie bezpieczniejsze i skuteczniejsze niż działanie jednej osoby.

Nie chodzi jednak o to, żeby „nie zgubić człowieka za wszelką cenę”.

Jeżeli kontynuowanie obserwacji wymagałoby niebezpiecznych albo niezgodnych z prawem zachowań, należy zaakceptować utratę kontaktu i odpowiednio zaplanować dalsze działania.

Obserwacja piesza

W centrach miast, galeriach handlowych, na dworcach, lotniskach czy podczas wydarzeń część obserwacji może odbywać się pieszo.

Również tutaj najważniejszy jest cel.

Nie chodzi o chodzenie kilka metrów za obserwowaną osobą. Zadaniem jest możliwie dyskretne dokumentowanie zdarzeń istotnych dla sprawy bez niepotrzebnej ingerencji w życie osób postronnych.

Obserwacja zdarzeniowa

Czasami nie interesuje nas cały dzień człowieka, lecz jedno konkretne wydarzenie.

Klient posiada informację o planowanym spotkaniu.

Wie o wyjeździe.

Zna termin konferencji.

Spodziewa się spotkania biznesowego.

Podejrzewa, że w konkretnym dniu druga strona podejmie określone działanie.

W takich sytuacjach obserwacja może zostać zaplanowana właśnie wokół danego zdarzenia.

To często znacznie efektywniejsze niż rozpoczynanie przypadkowej wielodniowej obserwacji bez wcześniejszego rozpoznania.

Obserwacja okresowa

Nie każda sprawa wymaga obserwacji dzień po dniu.

Jeżeli interesuje nas powtarzalny wzorzec zachowania, działania mogą zostać przeprowadzone w kilku odpowiednio dobranych terminach.

Przykładowo klient posiada informacje, że określona aktywność odbywa się wyłącznie w poniedziałki i czwartki.

Nie ma wtedy większego sensu prowadzenie obserwacji przez siedem kolejnych dni tylko dlatego, że „więcej godzin oznacza więcej materiału”.

Znacznie ważniejsze jest dobranie dni do hipotezy, którą chcemy zweryfikować.

Obserwacja zespołowa

W części spraw jedna osoba jest wystarczająca.

W innych korzystanie z jednego detektywa znacząco zwiększa ryzyko utraty obserwacji albo dekonspiracji.

Zespół może być potrzebny szczególnie przy dynamicznym przemieszczaniu się osoby, skomplikowanym środowisku miejskim, podróżach pomiędzy miejscowościami albo działaniach, które mają szczególnie duże znaczenie dla klienta.

Nie istnieje jednak zasada:

„profesjonalna obserwacja zawsze wymaga trzech samochodów”.

Skład powinien wynikać z charakteru zlecenia.

Obserwacja a OSINT

Dzisiaj dobra obserwacja bardzo często zaczyna się jeszcze przed wyjazdem zespołu w teren.

Analiza OSINT może pomóc ustalić aktualne informacje dotyczące osoby, powiązań, przedsiębiorstw, miejsc, wydarzeń czy innych publicznie dostępnych faktów związanych ze sprawą.

Dzięki temu działania terenowe nie zaczynają się od zera.

Jeżeli przed obserwacją znamy możliwe miejsca, charakterystyczne terminy albo konkretne powiązania, możemy znacznie lepiej zaplanować pracę.

OSINT i obserwacja nie są jednak tym samym.

OSINT pokazuje ślady informacyjne.

Obserwacja może pokazać to, co rzeczywiście wydarzyło się w określonym czasie i miejscu.

Najlepsze rezultaty często daje połączenie obu metod.

Obserwacja detektywistyczna w sprawie zdrady

To jedno z najbardziej znanych zastosowań obserwacji.

Nie oznacza jednak, że rolą detektywa jest wykonanie najbardziej kompromitującego zdjęcia małżonka.

Przy sprawie rozwodowej znacznie większą wartość może mieć udokumentowanie powtarzalnego charakteru relacji.

Jedno spotkanie w restauracji nie musi oznaczać romansu.

Jeżeli jednak te same osoby regularnie spędzają razem wieczory, wyjeżdżają, przebywają wspólnie w określonych miejscach i sytuacja powtarza się, powstaje zupełnie inny materiał.

Właśnie dlatego przy planowanym rozwodzie z orzeczeniem o winie warto wcześniej ustalić z pełnomocnikiem, jakiego rodzaju fakty mają znaczenie dla strategii procesowej.

Detektyw powinien dokumentować zdarzenia.

To sąd ocenia ich znaczenie prawne.

Obserwacja w sprawach alimentacyjnych

Częstym problemem jest rozbieżność pomiędzy oficjalną sytuacją zawodową osoby a tym, co według klienta dzieje się w rzeczywistości.

Osoba deklaruje brak zatrudnienia, ale istnieje informacja, że codziennie wykonuje pracę w konkretnym przedsiębiorstwie.

Obserwacja może pomóc zweryfikować taki fakt.

Nie oznacza to jednak, że detektyw po jednym zdjęciu przed firmą powinien napisać:

„badany pracuje na czarno i zarabia 12 tysięcy złotych miesięcznie”.

Jeżeli nie znamy formy zatrudnienia ani wysokości wynagrodzenia, nie możemy tego stwierdzić.

Możemy natomiast udokumentować, że osoba regularnie pojawia się w określonym przedsiębiorstwie i wykonuje czynności mające charakter aktywności zawodowej.

To konkretne fakty, które pełnomocnik może później wykorzystać przy budowaniu dalszej strategii dowodowej.

Obserwacja przy sprawach dotyczących dzieci

W sprawach rodzinnych obserwacja wymaga szczególnej odpowiedzialności.

Przedmiotem działań może być przykładowo ustalenie, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem w określonych dniach albo czy informacje przekazywane przez jednego z rodziców odpowiadają rzeczywistości.

Detektyw nie powinien jednak oceniać:

„to zły ojciec”

albo:

„to nieodpowiedzialna matka”.

To nie jest jego rola.

Może natomiast opisać:

kiedy dziecko zostało odebrane, kto z nim przebywał, gdzie się znajdowało i jakie konkretne zdarzenia zaobserwowano.

Ocena znaczenia takich okoliczności należy później do klienta, pełnomocnika oraz sądu.

Obserwacja w sprawach gospodarczych

Obserwacja detektywistyczna nie dotyczy wyłącznie zdrad i spraw rodzinnych.

W przedsiębiorstwach może stanowić jeden z elementów postępowania wyjaśniającego.

Wyobraźmy sobie firmę, która posiada konkretne informacje wskazujące, że osoba mająca dostęp do strategicznych informacji spotyka się z przedstawicielem konkurencyjnego przedsiębiorstwa.

Samo spotkanie niczego nie udowadnia.

Ludzie z jednej branży mogą znać się prywatnie, spotykać na konferencjach, wydarzeniach czy prowadzić całkowicie legalne relacje.

Jeżeli jednak istnieje szerszy kontekst: powtarzające się wycieki, informacje trafiające do konkurenta oraz określone zdarzenia czasowo pokrywające się ze spotkaniami, obserwacja może stać się jednym z elementów większej analizy.

Nie powinna natomiast służyć do masowego kontrolowania prywatnego życia pracowników.

Najpierw musi istnieć konkretny problem do zweryfikowania.

Obserwacja przy poszukiwaniu osób

W sprawach poszukiwawczych obserwacja może mieć zupełnie inny cel.

Czasami nie znamy aktualnego miejsca pobytu poszukiwanej osoby, ale znamy ludzi albo miejsca, z którymi pozostaje związana.

Połączenie analizy OSINT, wywiadu środowiskowego oraz działań terenowych może pozwolić potwierdzić, czy osoba nadal pojawia się w określonym środowisku.

W takich sprawach ogromne znaczenie ma dyskrecja.

Jedna nieprzemyślana konfrontacja może sprawić, że osoba dowie się o poszukiwaniu i ponownie zmieni miejsce pobytu.

Czy obserwacja prywatnego detektywa jest legalna?

Prywatny detektyw działa w ramach ustawy o usługach detektywistycznych. Usługi detektywistyczne polegają między innymi na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach w formach oraz zakresach niezastrzeżonych dla organów państwowych.

Jednocześnie ustawa nakłada na detektywa obowiązek przestrzegania prawa, działania z należytą starannością oraz poszanowania wolności i praw człowieka.

Dlatego określenie:

„detektyw może śledzić każdego”

jest nieprawdziwe.

Każde zlecenie powinno mieć legalny przedmiot, określony zakres i być realizowane metodami dopuszczalnymi dla prywatnego detektywa. Aktualne przepisy wyraźnie zakazują mu stosowania środków technicznych oraz metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych zastrzeżonych dla uprawnionych organów państwa.

Czego detektyw nie może robić podczas obserwacji?

Profesjonalna obserwacja nie daje prawa do włamywania się do mieszkań, przełamywania zabezpieczeń, uzyskiwania nieuprawnionego dostępu do telefonu, poczty czy komunikatorów, montowania urządzeń śledzących w cudzych pojazdach ani korzystania z metod zastrzeżonych dla służb.

Detektyw nie staje się funkcjonariuszem Policji tylko dlatego, że podpisał umowę z klientem.

To szczególnie ważne, ponieważ niektórzy klienci oczekują efektu niezależnie od metody.

Profesjonalna odpowiedź czasami brzmi:

„Tego nie możemy zrobić.”

Więcej o granicach uprawnień opisuję w artykule co może prywatny detektyw.

Czy detektyw może obserwować osobę przez całą dobę?

Technicznie długość działań zależy od charakteru sprawy, ale samo prowadzenie obserwacji przez ogromną liczbę godzin nie jest oznaką profesjonalizmu.

W wielu przypadkach całodobowe działanie byłoby po prostu nieefektywne ekonomicznie.

Znacznie lepiej wcześniej przeanalizować zachowanie osoby i określić przedziały czasowe, w których istnieje największe prawdopodobieństwo wystąpienia interesującego nas zdarzenia.

Są oczywiście sprawy, w których szeroki zakres czasowy jest uzasadniony.

Powinien jednak wynikać ze strategii, a nie z założenia:

„im więcej godzin sprzedamy klientowi, tym lepiej”.

Ile dni powinna trwać obserwacja?

Nie istnieje uniwersalna liczba.

Czasami jeden dobrze wybrany dzień odpowiada na główne pytanie.

W innej sprawie potrzebujemy kilku dni, ponieważ chcemy udokumentować powtarzalność zachowania.

Jeżeli przedmiotem sprawy jest relacja z konkretną osobą, pojedyncze spotkanie może być łatwe do zakwestionowania.

Jeżeli natomiast ten sam schemat powtarza się kilka razy, materiał ma zupełnie inną wartość.

Dlatego zamiast pytać:

„Ile dni potrzeba?”

lepiej zapytać:

„Co musimy zobaczyć, żeby móc odpowiedzieć na pytanie klienta?”

Czy jeden detektyw wystarczy?

Czasami tak.

W prostych działaniach stacjonarnych wysyłanie dużego zespołu może być całkowicie niepotrzebne.

W bardziej dynamicznych sprawach jedna osoba może jednak nie wystarczyć.

Nie chodzi wyłącznie o skuteczność. Ważne jest także bezpieczeństwo działań i ograniczenie ryzyka dekonspiracji.

Dlatego skład zespołu powinien zostać dobrany po analizie sprawy, a klient powinien wiedzieć, dlaczego proponowana jest właśnie taka forma realizacji.

Dlaczego obserwacja czasami się nie udaje?

Ponieważ obserwacja odbywa się w rzeczywistym świecie.

Korek uliczny.

Nieprzewidziana zmiana planów.

Garaż podziemny.

Nagły wyjazd.

Bardzo duży ruch.

Zmiana środka transportu.

Brak wcześniejszych informacji.

To wszystko może spowodować utratę kontaktu.

Profesjonalny detektyw nie powinien udawać, że obserwacja daje stuprocentową gwarancję.

Ważniejsze jest to, co robi po utracie kontaktu.

Czy istnieje plan dalszego działania?

Czy znamy potencjalne miejsca?

Czy mamy informacje pozwalające ponownie podjąć obserwację?

Czy dalsza próba ma ekonomiczny sens?

Czasami najlepszą decyzją jest przerwanie działań i ponowne rozpoczęcie ich w lepiej przygotowanym terminie.

Obserwacja nie powinna zaczynać się od samochodu stojącego pod domem

Zanim rozpocznie się działania, trzeba zebrać informacje podstawowe.

Aktualny wygląd osoby.

Pojazdy, z których korzysta.

Znane miejsca.

Orientacyjny plan dnia.

Informacje o pracy.

Możliwe osoby związane ze sprawą.

Terminy, które według klienta mogą mieć znaczenie.

Nie chodzi o tworzenie ogromnego dossier.

Chodzi o uniknięcie sytuacji, w której zespół rozpoczyna pracę, nie wiedząc nawet, czy osoba, która wyszła z budynku, jest właściwym człowiekiem.

Dobra obserwacja zaczyna się od rozpoznania.

Dokumentacja fotograficzna i filmowa

W wielu sprawach same ustalenia ustne mają ograniczoną wartość.

Dlatego zdarzenia istotne dla zlecenia mogą być odpowiednio dokumentowane.

Nie chodzi jednak o wykonanie tysięcy zdjęć.

Znacznie ważniejszy jest kontekst.

Zdjęcie człowieka wchodzącego do budynku pokazuje tylko jedną chwilę.

Raport może wyjaśnić, skąd przyjechał, o której godzinie wszedł, kto pojawił się razem z nim, jak długo pozostawał w miejscu i co wydarzyło się później.

Właśnie dlatego dokumentacja fotograficzna powinna uzupełniać opis zdarzeń, a nie go zastępować.

Raport z obserwacji detektywistycznej

Po zakończeniu czynności detektywistycznych powstaje dokumentacja pozwalająca odtworzyć przebieg pracy.

W profesjonalnym sprawozdaniu z czynności detektywistycznych powinny znaleźć się przede wszystkim fakty.

Kiedy rozpoczęto działania?

Co zaobserwowano?

Gdzie?

O której godzinie?

Jak przebiegały wydarzenia?

Kiedy czynności zakończono?

Jeżeli określonej informacji nie udało się potwierdzić, również powinno to wynikać z dokumentacji.

Detektyw nie powinien zmieniać raportu po to, żeby bardziej odpowiadał oczekiwaniom klienta.

Raport dzienny a raport końcowy

W dłuższych sprawach klient nie powinien przez tydzień pozostawać bez informacji o tym, co się dzieje.

Dlatego praktycznym rozwiązaniem jest bieżące raportowanie najważniejszych ustaleń oraz szybkie przekazywanie informacji, jeżeli podczas działań wydarzy się coś szczególnie istotnego.

Po zakończeniu sprawy całość powinna zostać uporządkowana w końcowym sprawozdaniu.

Taki model pozwala również wspólnie podejmować decyzję:

czy następny dzień obserwacji nadal ma sens?

Czasami odpowiedź uzyskaliśmy już pierwszego dnia.

Czasami pierwszy dzień pokazuje, że początkowa hipoteza była całkowicie błędna i trzeba zmienić plan.

Czy raport prywatnego detektywa może zostać wykorzystany w sądzie?

Materiał zgromadzony podczas legalnie prowadzonych czynności może mieć znaczenie w późniejszym postępowaniu, ale profesjonalny detektyw nie powinien obiecywać klientowi, że raport „gwarantuje wygraną”.

O znaczeniu konkretnego materiału decyduje ostatecznie sąd.

Detektyw może również zostać przesłuchany w odpowiednim zakresie dotyczącym własnych spostrzeżeń i prowadzonych czynności.

To właśnie dlatego dokumentacja powinna być przygotowywana tak, jakby po wielu miesiącach ktoś miał zapytać:

„Skąd dokładnie wiadomo, że to wydarzyło się właśnie wtedy?”

Obserwacja a prywatność

To jeden z najważniejszych tematów, o których często zapomina się przy rozmowie o pracy detektywa.

Fakt, że klient chce zdobyć informację, nie oznacza jeszcze, że każda metoda jej zdobycia jest dopuszczalna.

Detektyw powinien podczas wykonywania czynności chronić również prawa osób, których dotyczy sprawa.

Nie oznacza to, że obserwacja jako taka jest niemożliwa.

Oznacza, że zakres działań musi być proporcjonalny do legalnego celu zlecenia i wykonywany w granicach prawa.

Profesjonalizm nie polega na tym, żeby zdobyć informację za wszelką cenę.

Kiedy nie zlecać obserwacji?

Nie zlecałbym jej tylko dlatego, że jesteśmy ciekawi życia drugiego człowieka.

Nie jest też właściwym rozwiązaniem obserwowanie byłego partnera przez wiele tygodni wyłącznie dlatego, że klient chce wiedzieć:

„czy jest teraz szczęśliwy”.

Podobnie w biznesie.

Fakt, że ktoś jest naszym pracownikiem, nie oznacza, że powinniśmy automatycznie badać jego życie prywatne.

Obserwacja powinna odpowiadać na pytanie mające rzeczywiste znaczenie dla legalnie prowadzonej sprawy.

Jak przygotować się do zlecenia obserwacji?

Najlepiej przyjść do detektywa nie z gotową metodą, ale z problemem.

Zamiast:

„Chcę, żebyście jeździli za nim przez dwa tygodnie.”

lepiej powiedzieć:

„Chcę ustalić, czy rzeczywiście pracuje w tym miejscu.”

Albo:

„Podejrzewam, że w konkretny dzień spotyka się z określoną osobą.”

Albo:

„Potrzebuję ustalić, kto faktycznie zajmuje się dzieckiem podczas jego kontaktów.”

Wtedy można zdecydować, czy obserwacja rzeczywiście jest najlepszym narzędziem.

Czasami odpowiedź można zdobyć szybciej i taniej w inny sposób.

Ile kosztuje obserwacja detektywistyczna?

Koszt zależy przede wszystkim od czasu pracy, liczby osób potrzebnych do realizacji, miejsca działań, charakteru sprawy, koniecznych dojazdów oraz stopnia jej skomplikowania.

Dlatego dwie sprawy określane przez klientów jako:

„obserwacja małżonka”

mogą mieć zupełnie inny koszt.

W jednej znamy dokładny dzień, miejsce i osobę, z którą może dojść do spotkania.

W drugiej nie znamy terminu, osoba porusza się pomiędzy kilkoma miastami i nie posiada regularnego planu dnia.

Szczegółowo opisuję sposób wyceniania takich działań w aktualnym cenniku usług detektywistycznych.

Najtańsza obserwacja może okazać się najdroższa

Cena oczywiście ma znaczenie.

Problem pojawia się wtedy, kiedy jest jedynym kryterium.

Jeżeli jeden detektyw proponuje obserwację za 200 zł za godzinę, a drugi znacznie drożej, klient naturalnie pyta:

„Dlaczego mam płacić więcej?”

To dobre pytanie.

Tylko warto zapytać również:

Kto będzie prowadził działania?

Ile osób faktycznie będzie pracowało?

Czy otrzymam raport?

Jak będzie wyglądała dokumentacja?

Jaki jest plan?

Co się stanie, jeżeli sytuacja zacznie się dynamicznie zmieniać?

W obserwacji może nie być drugiej szansy.

Jeżeli pierwszego dnia osoba zorientuje się, że jest przedmiotem działań, kolejne próby mogą stać się znacznie trudniejsze.

Komentarz Dawida Kuciela

Obserwacja jest chyba najbardziej przecenianą i jednocześnie najbardziej niedocenianą częścią pracy detektywa.

Przecenianą, ponieważ wielu klientów uważa, że wystarczy powiedzieć:

„Proszę za nim jechać”

i po kilku godzinach będziemy wiedzieć wszystko.

Niedocenianą, ponieważ dobrze zaplanowana obserwacja potrafi odpowiedzieć na pytanie, którego nie rozwiązało kilkadziesiąt stron dokumentów i tygodnie rozmów.

Dla mnie najważniejsze jest jednak to, co robimy przed rozpoczęciem działań.

Jeżeli klient mówi:

„On mnie zdradza”,

nie jest to jeszcze plan obserwacji.

Pytam:

Dlaczego tak uważasz?

Czy istnieje konkretna osoba?

Kiedy najczęściej znika?

Czy zmienił się plan pracy?

Czy pojawiły się regularne wyjazdy?

Które dni są najbardziej podejrzane?

Z tych informacji zaczyna powstawać strategia.

Tak samo w sprawach gospodarczych.

Jeżeli przedsiębiorca mówi:

„Mamy kreta”,

nie zaczynam od śledzenia połowy zarządu.

Najpierw trzeba wiedzieć, jaka informacja wypłynęła, kto ją znał i czego konkretnie chcemy się dowiedzieć.

Obserwacja jest świetnym narzędziem.

Ale tylko wtedy, kiedy wiemy, po co jej używamy.

I jeszcze jedna rzecz.

Dobry detektyw nie powinien bać się powiedzieć klientowi:

„Dzisiaj nic istotnego się nie wydarzyło.”

Nie każda godzina obserwacji kończy się spektakularnym zdjęciem.

Czasami wynik brzmi:

nie potwierdziliśmy hipotezy.

To również jest informacja.

Klient płaci za ustalenie rzeczywistości.

Nie za potwierdzenie tego, w co już wcześniej uwierzył.

Obserwacja detektywistyczna – najczęstsze pytania

Na czym polega obserwacja detektywistyczna?

Polega na zaplanowanym ustalaniu i dokumentowaniu określonych faktów dotyczących osoby, miejsc, kontaktów lub zdarzeń w ramach legalnie wykonywanej usługi detektywistycznej.

Czy prywatny detektyw może obserwować osobę?

Może prowadzić legalne czynności służące pozyskiwaniu informacji w ramach konkretnego zlecenia, ale musi działać w granicach prawa i nie może stosować metod zastrzeżonych dla uprawnionych organów.

Jakie są rodzaje obserwacji detektywistycznej?

W praktyce wykorzystuje się między innymi obserwację stacjonarną, mobilną, pieszą, zdarzeniową, okresową i zespołową. Poszczególne formy mogą być łączone w zależności od przebiegu sprawy.

Czy obserwacja może potwierdzić zdradę?

Może pomóc udokumentować konkretne spotkania i zachowania wskazujące na charakter relacji, ale o znaczeniu materiału w sprawie rozwodowej decyduje sąd.

Czy detektyw może sprawdzić, gdzie ktoś pracuje?

W odpowiednio uzasadnionej sprawie obserwacja może pomóc zweryfikować rzeczywistą aktywność zawodową osoby.

Czy detektyw może obserwować rodzica zajmującego się dzieckiem?

Jeżeli konkretne fakty dotyczące sprawowania opieki mają znaczenie dla legalnie prowadzonej sprawy, możliwe jest odpowiednie dokumentowanie zdarzeń. Detektyw powinien jednak opisywać fakty, a nie wydawać ocen dotyczących kompetencji rodzicielskich.

Czy detektyw może zamontować GPS w samochodzie obserwowanej osoby?

Prywatny detektyw nie może korzystać ze środków i metod operacyjno-rozpoznawczych zastrzeżonych dla uprawnionych organów. Profesjonalna obserwacja nie powinna być utożsamiana z potajemnym montowaniem urządzeń lokalizacyjnych w cudzym pojeździe.

Czy detektyw może podsłuchiwać obserwowaną osobę?

Nie może korzystać z metod zastrzeżonych dla służb ani bezprawnie przechwytywać cudzej komunikacji.

Czy obserwowana osoba dowie się o działaniach?

Celem profesjonalnej obserwacji jest takie prowadzenie legalnych czynności, aby nie zakłócać zachowania osoby i nie wpływać na obserwowane zdarzenia. Nie można jednak obiecać, że ryzyko zauważenia działań wynosi zero.

Ile trwa obserwacja?

Od kilku godzin do kilku dni lub dłużej, w zależności od celu i charakteru sprawy. Nie istnieje jedna właściwa długość.

Ilu detektywów potrzeba do obserwacji?

Zależy to od charakteru działań. Przy prostym zadaniu może wystarczyć jedna osoba, natomiast bardziej dynamiczne sprawy mogą wymagać zespołu.

Czy klient otrzymuje zdjęcia?

Jeżeli podczas działań powstaje dokumentacja fotograficzna lub filmowa istotna dla sprawy, może stanowić element dokumentacji przekazywanej klientowi.

Czy raport detektywa można wykorzystać w sądzie?

Materiał z legalnie wykonanych czynności może mieć znaczenie w postępowaniu, ale jego wartość i wiarygodność ocenia sąd.

Czy obserwacja zawsze daje wynik?

Nie. Profesjonalny detektyw nie powinien gwarantować, że konkretne zdarzenie na pewno wystąpi podczas działań.

Czy warto wcześniej przekazać detektywowi plan dnia obserwowanej osoby?

Informacje pozwalające prawidłowo zidentyfikować osobę i zaplanować działania mogą znacząco zwiększyć efektywność pracy. Ważne jest jednak przekazywanie faktów i wyraźne oddzielenie ich od przypuszczeń.

Podsumowanie

Obserwacja detektywistyczna nie polega na jeżdżeniu za człowiekiem bez określonego celu.

Jej wartość zaczyna się wtedy, kiedy istnieje konkretne pytanie, na które chcemy uzyskać odpowiedź.

Czy osoba rzeczywiście spotyka się z kimś, z kim według posiadanych informacji pozostaje w relacji?

Czy wykonuje pracę, której oficjalnie nie deklaruje?

Czy rzeczywiście przebywa w określonym miejscu?

Czy faktyczny sposób sprawowania opieki nad dzieckiem odpowiada temu, co przedstawiane jest drugiej stronie lub sądowi?

Czy określone zachowanie mające znaczenie dla przedsiębiorstwa rzeczywiście występuje?

Dopiero wtedy można zdecydować, jaki rodzaj obserwacji będzie odpowiedni, ile czasu warto na nią przeznaczyć i czy potrzebny będzie jeden detektyw czy zespół.

Profesjonalna obserwacja powinna kończyć się nie plotką i nie domysłem, ale uporządkowanym materiałem pokazującym, co naprawdę wydarzyło się w konkretnym miejscu i czasie.

A jeżeli początkowe podejrzenia klienta się nie potwierdzą?

To również jest wynik.

Bo zadaniem prywatnego detektywa nie jest udowodnić klientowi, że miał rację.

Zadaniem jest ustalić fakty.