Ocena wiarygodności źródła

Ocena wiarygodności źródła


Ocena wiarygodności źródła jest podstawowym elementem skutecznie działającego wywiadu. Przedstawienie osobom zarządzającym raportu z informacjami, które nie zostały ocenione pod względem ich wiarygodności, może się skończyć prawdziwą katastrofą zarówno dla wywiadowcy, jak i całego przedsiębiorstwa.
Nie ma możliwości stworzenia jednej definicji wartościowej informacji, ponieważ jest to każdorazowo kwestia subiektywnej oceny. Każde źródło należy oceniać przez pryzmat ryzyka z nim związanego, tj. wprowadzenia go w celu dezinformacji czy też działań propagandowych. Brak skrupulatnego sprawdzania informacji jest początkiem końca każdej firmy korzystającej z takiej wiedzy.

Jak ocenić wiarygodność źródła?


Należy odpowiedzieć sobie na kilkanaście pytań. Im większa liczba potwierdzeń, tym można uznać dane źródło za bardziej wiarygodne.

  • Czy informacja, którą zdobyliśmy, jest potwierdzana w jakimkolwiek innym źródle? (Jeżeli jednak informacja zawiera innowacyjne dane, nie ma możliwości, aby były one gdzieś potwierdzone).
  • Czy publikacja jest logiczna? (Publikacje oparte na emocjach zazwyczaj mają dużo elementów związanych z mało wiarygodnymi informacjami).
  • Relewantność źródła wobec naszych potrzeb: czy źródło w pełnym lub znacznym stopniu wyczerpuje nasze potrzeby, czy też tylko dotyka tematu? (To bardzo ważny element oceny nie tylko jego wiarygodności, ale i przydatności).
  • Czy informacja pochodzi ze źródła pierwotnego? Jeżeli nie: czy jesteśmy w stanie dotrzeć do miejsca wytworzenia informacji? (Miejsce publikacji informacji jest równie ważne, np. inna ocena wiarygodności należy się informacji z portalu specjalistycznego, a inna z plotkarskiego).
  • Czy źródło jest rekomendowane przez ekspertów związanych z daną dziedziną?
  • Czy źródło zawiera fakty, które są poparte dowodami, czy są to TYLKO opinie? (Nie mówię, że same opinie od razu przekreślają źródło, ale warto, aby każda z nich była poparta dowodami).
  • Czy znamy autora informacji, a jeżeli tak, to czy jest on wiarygodny? (Czy da się sprawdzić autora, np. kontaktując się z nim; czy jest on ekspertem w danej dziedzinie? Czasem niektóre informacje posiadają anonimowego autora, co powinno wzbudzić szczególną ostrożność).
  • Czy wiesz, z jakiego środowiska jest autor (przedsiębiorca/uczelnia)? Jeżeli tak: czy to środowisko jest wiarygodne?
  • Czy znasz branżę związaną z daną informacją, a jeżeli tak, czy według Ciebie jest ona wiarygodna? (Czy na przykład nie tworzy treści nastawionych na reklamę zamiast neutralnych opinii?)
  • Czy pojawiły się już jakieś komentarze na temat danej informacji? (Czy eksperci z danej dziedziny wypowiadali się na ten temat? Jeżeli nie, można poprosić ich o komentarz).
  • Czy można sprawdzić aktualność informacji? (Czy znalezione informacje mają datę publikacji, czy któryś z elementów w treści nie zawiera informacji nieaktualnych?)
  • Czy na źródło powoływał się ktoś wiarygodny?
  • Czy źródło wygląda profesjonalnie? (Jeżeli na przykład informacje pozyskujemy z Internetu, należy sprawdzić kilka danych na temat strony, tj. popularność, użyteczność oraz dostępność strony).
  • Czy znalezione informacje są kompletne? (Czy wyczerpują nasze zapotrzebowanie informacyjne na dany temat?)
  • Czy źródło reprezentuje czyjeś interesy, a jeżeli tak, czy wiemy, jakie to są interesy? (Obiektywizm źródła to ważny element, choć bardzo rzadki. Zawsze warto zadać to pytanie, prościej nam będzie wtedy odpowiedzieć sobie na inne: czemu dany autor publikował tego typu informację – a przez to jej ocena będzie znacznie łatwiejsza).

*

Nie zawsze ocena wiarygodności źródła jest tak prosta, a informacja, którą pozyskaliśmy, może mieć bardzo mało potwierdzeń w powyższych pytaniach. Dzieje się tak przede wszystkim podczas poszukiwania informacji zawierających innowacyjne dane – nie zawsze trzeba je odrzucać. Wszystko pozostaje w rękach analityka – im jest on sprawniejszy i bardziej doświadczony, tym większa szansa, że odpowiednio oceni wiarygodność informacji. Żyjemy w świecie, w którym aby wyprzedzić konkurencję, często trzeba ryzykować, jednak przekazując daną informację dalej, np. osobie decyzyjnej, należy wtedy jasno zaznaczyć, że nie udało się potwierdzić wiarygodności źródła.

NEWSLETTER

Zostaw swój adres email, a otrzymasz darmowy ebook o narzędziach pracy detektywa. Zero spamu. Informacje o nowych artykułach prosto na Twój e-mail.

Leave a Reply

17 + eighteen =