Jak ustalić osoby, które mogły być świadkami zdarzenia?
Jak ustalić osoby, które mogły widzieć zdarzenie, ale nie zostały wskazane w sprawie Poznaj metody tworzenia mapy potencjalnych świadków.
Na nagraniu widać zdarzenie.
W tle przechodzi kilka osób. Jeden samochód zatrzymuje się na kilka sekund. Kurier wychodzi z budynku. W oknie na pierwszym piętrze zapala się światło. Przed sklepem stoi klient z telefonem. Chwilę później autobus odjeżdża z przystanku.
W aktach znajduje się jednak tylko jeden świadek.
Nie oznacza to, że pozostałych osób nie próbowano ustalić.
Mogły nie zauważyć zdarzenia, opuścić miejsce przed przyjazdem służb, nie chcieć uczestniczyć w postępowaniu, nie zostać zidentyfikowane, znajdować się poza polem zainteresowania pierwszych czynności albo widzieć wyłącznie fragment pozornie nieistotny.
Ustalenie świadka nie zaczyna się od szukania nazwiska.
Najpierw trzeba odpowiedzieć:
Kto znajdował się w miejscu, z którego można było zobaczyć, usłyszeć albo zarejestrować konkretny element zdarzenia
Świadek nie musi widzieć samego czynu
Wartość mogą mieć osoby, które widziały zdarzenia poprzedzające, zdarzenia następujące później albo warunki miejsca.
Świadek warunków nie rozpozna sprawcy, ale może wyjaśnić, czy główny świadek rzeczywiście miał możliwość obserwacji.
Sześć kręgów świadków
Świadkowie bezpośredni znajdowali się w polu zdarzenia.
Świadkowie fragmentu obserwowali początek, końcową fazę, odjazd albo jedną osobę.
Świadkowie przed zdarzeniem mogą potwierdzić ubiór, stan emocjonalny, posiadane przedmioty, obecność, wcześniejszy konflikt i trasę.
Świadkowie po zdarzeniu mogli widzieć obrażenia, zachowanie, pojazd, ukrywanie przedmiotu albo pierwszą spontaniczną relację.
Świadkowie techniczni i organizacyjni mogą wyjaśnić działanie systemów, zakres kamer i kompletność materiału.
Świadkowie pośredni znają informacje przekazane im przez innych.
Zacznij od geometrii miejsca
Najpierw trzeba odtworzyć miejsce w czasie zdarzenia.
Należy zaznaczyć punkt zdarzenia, wejścia, okna, chodniki, parkingi, przystanki, lokale, drogi dojazdowe, kamery i możliwe przeszkody.
Następnie tworzy się sektory obserwacyjne: wzrokowy, dźwiękowy, ruchu oraz wejść i wyjść.
Zbuduj oś obecności
Dla każdego punktu należy ustalić, kto zwykle znajdował się tam o danej porze.
Nie wszyscy są świadkami. Jest to lista środowisk, w których należy szukać osób.
Źródła ustaleń
Monitoring może pokazać potencjalnego świadka nawet wtedy, gdy nie rejestruje czynu.
Działalność lokali i instytucji pozwala ustalić pracowników, ochronę, recepcję, dostawców i serwisantów.
Pojazdy i transport mogą wskazać taksówki, autobusy, samochody dostawcze i kierowców.
Publikacje internetowe mogą zawierać zdjęcia, nagrania i informacje o miejscu.
Legalnie dostępne dokumenty związane z obecnością mogą obejmować rachunki, rezerwacje, bilety i wiadomości.
Publiczny apel może pomóc, ale musi być neutralny i nie sugerować oczekiwanej wersji.
Pierwszy kontakt ze świadkiem
Rozmowa jest dobrowolna.
Detektyw nie prowadzi procesowego przesłuchania i nie może zmuszać do relacji.
Powinien jasno się przedstawić, wskazać, że nie jest funkcjonariuszem, wyjaśnić dobrowolność rozmowy i ogólny cel kontaktu.
Najlepiej rozpocząć od pytania otwartego:
Co zapamiętał Pan z tego wieczoru
Nie należy ujawniać cudzych wersji ani sugerować odpowiedzi.
Osoba odmawiająca rozmowy
Odmowa nie oznacza winy, ukrywania informacji ani niewiarygodności.
Detektyw powinien uszanować odmowę, nie wywierać presji, odnotować próbę kontaktu i przekazać informację prawnikowi albo organowi, jeżeli osoba może posiadać istotną wiedzę.
Nie przygotowuj świadka do właściwego zeznawania
Niedopuszczalne jest ćwiczenie jednolitej wersji, podpowiadanie słów, uzgadnianie godzin, ukrywanie niewygodnych informacji i oferowanie korzyści za określoną treść.
Sprawdź niezależność relacji
Trzy niemal identyczne relacje mogą pochodzić z jednej wspólnej rozmowy.
Nie oznacza to automatycznie uzgodnienia fałszywych zeznań. Pokazuje jednak, że relacji nie można traktować jako trzech całkowicie niezależnych potwierdzeń.
Modelowy przypadek: świadek z autobusu
Przed lokalem doszło do poważnego pobicia.
Analiza miejsca wykazała, że w czasie zdarzenia na pobliskim przystanku zatrzymał się autobus. Kamera lokalu pokazywała pojazd, otwarte drzwi i kilka osób stojących po stronie zdarzenia.
Na podstawie publicznego rozkładu i czasu kamery określono prawdopodobną linię oraz kierunek.
Informację o potencjalnych świadkach przekazano pełnomocnikowi i organowi. Operator wewnętrznie skierował apel do kierowcy.
Kierowca pamiętał gwałtowny ruch grupy i osobę uciekającą w kierunku bocznej ulicy. Nie widział początku pobicia ani twarzy sprawcy.
Po późniejszym apelu zgłosiła się pasażerka posiadająca krótkie nagranie wykonane telefonem przez szybę. Materiał pokazywał końcową fazę zdarzenia i kierunek odejścia dwóch osób.
Uczciwy wniosek:
Ustaleni świadkowie nie obserwowali początku pobicia i nie mogli samodzielnie wskazać, kto rozpoczął konflikt. Potwierdzili jednak liczbę osób znajdujących się przy pokrzywdzonym, kierunek oddalenia oraz obecność drugiego uczestnika niewidocznego w pierwotnie zabezpieczonym materiale.
Przykład ma charakter modelowy.
Komentarz Dawida Kuciela
Świadków nie szukam od nazwiska. Najpierw odtwarzam miejsce i sprawdzam, kto mógł znajdować się w konkretnym sektorze dokładnie w czasie zdarzenia.
Czasami najważniejszy świadek nie widział przestępstwa. Widział samochód pięć minut wcześniej, osobę zmieniającą ubranie później albo jedyne wyjście z budynku.
Nie potrzebuję człowieka, który opowie całą historię. Potrzebuję niezależnych osób, z których każda potwierdzi jeden rzeczywisty element.
Powiązane materiały
Jeżeli ten temat dotyczy Twojej sytuacji, zobacz również:
Artykuł porządkuje zagadnienie. Zakres działań zawsze powinien wynikać z celu, dostępnych informacji i realnej sytuacji klienta.