Jak sprawdzić, czy romans rozpoczął się przed rozpadem małżeństwa?

Aby sprawdzić, czy romans rozpoczął się przed rozpadem małżeństwa, trzeba przygotować dwie odrębne osie czasu:

1. chronologię relacji pozamałżeńskiej;

2. chronologię zaniku więzi małżeńskich.

Dopiero ich porównanie pozwala ocenić, czy romans:

· poprzedzał pogorszenie relacji;

· rozwijał się równolegle z kryzysem;

· przyczynił się do rozpadu;

· pojawił się dopiero po zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia.

Sama data wyprowadzki jednego z małżonków nie rozstrzyga sprawy.

Małżeństwo może być faktycznie rozbite przed wyprowadzką. Może także funkcjonować emocjonalnie i rodzinnie jeszcze długo po rozpoczęciu osobnego zamieszkiwania.

Dlaczego kolejność zdarzeń jest tak ważna

Kodeks rodzinny i opiekuńczy zobowiązuje małżonków do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny. Rozwód może zostać orzeczony, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, a sąd — poza przypadkiem zgodnego żądania rozwodu bez orzekania o winie — ocenia, kto ponosi winę za ten rozkład.

Dla przypisania winy za rozkład istotny jest związek przyczynowy.

Sąd Najwyższy wskazywał, że zachowanie może być uznane za przyczynę rozkładu, gdy poprzedza ten rozkład i prowadzi do jego powstania lub pogłębienia. Związanie się z innym partnerem już po zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia nie może być przyczyną rozpadu, który wcześniej się dokonał.

Nie oznacza to automatycznego wyniku w każdej sprawie. Sąd indywidualnie ustala:

· kiedy rozkład stał się zupełny;

· kiedy stał się trwały;

· jakie zachowania do niego prowadziły;

· czy relacja pozamałżeńska miała wpływ na pogorszenie małżeństwa.

Czym jest rozkład pożycia

Nie należy utożsamiać go wyłącznie z:

· wyprowadzką;

· brakiem współżycia;

· złożeniem pozwu;

· osobnym kontem;

· słowami: „od dawna nie byliśmy razem”.

W praktycznej analizie chronologii bierze się pod uwagę trzy podstawowe więzi.

Więź emocjonalna

Pytania:

· Czy małżonkowie nadal deklarowali uczucia

· Czy wspólnie planowali przyszłość

· Czy wspierali się

· Czy podejmowali próby ratowania związku

· Czy uczestniczyli w terapii

· Czy wspólnie obchodzili ważne wydarzenia

· Czy przedstawiali się otoczeniu jako para

Brak emocjonalnej bliskości może być trudny do udokumentowania przez detektywa. Znaczenie mają dokumenty, wiadomości i zeznania.

Więź fizyczna

Może obejmować:

· współżycie;

· bliskość;

· wspólną sypialnię;

· zachowania partnerskie.

Detektyw nie powinien próbować ustalać prywatnych szczegółów poprzez ingerencję w mieszkanie albo podsłuch.

Informacje mogą pochodzić z:

· zgodnych oświadczeń;

· wiadomości;

· zeznań;

· okoliczności wskazujących na utrzymywanie albo zerwanie więzi.

Więź gospodarcza

Pytania:

· Czy małżonkowie prowadzili wspólny budżet

· Czy wspólnie utrzymywali dom

· Czy finansowali wakacje

· Czy podejmowali wspólne decyzje

· Czy dzielili wydatki

· Czy funkcjonowali jako jedno gospodarstwo

Wspólne zamieszkanie nie zawsze oznacza istnienie więzi gospodarczej. Małżonkowie mogą mieszkać razem wyłącznie z powodów finansowych.

Z drugiej strony czasowe osobne mieszkanie z powodu pracy nie oznacza rozpadu małżeństwa.

Dwie osie czasu

Oś A: relacja pozamałżeńska

Może obejmować:

· datę poznania;

· pierwsze wiadomości;

· pierwsze prywatne spotkanie;

· pierwszy nocleg;

· początek regularnych spotkań;

· pierwszy wspólny wyjazd;

· stworzenie drugiego adresu;

· ujawnienie relacji.

Oś B: małżeństwo

Może obejmować:

· początek konfliktów;

· pierwszą dłuższą separację;

· ustanie więzi fizycznej;

· terapię małżeńską;

· wspólne wakacje;

· dalsze plany;

· osobne finanse;

· wyprowadzkę;

· złożenie pozwu;

· deklarację zakończenia związku.

Dopiero nałożenie osi pokazuje, czy romans poprzedzał czy następował po zaniku więzi.

Cztery możliwe układy chronologiczne

Układ pierwszy: romans wyraźnie poprzedza rozpad

Przykład:

· styczeń — początek regularnych prywatnych spotkań;

· marzec — pierwsze noclegi;

· maj — małżonek zaczyna unikać domu;

· lipiec — konflikt po ujawnieniu relacji;

· wrzesień — wyprowadzka.

W takim układzie relacja mogła być przyczyną albo współprzyczyną rozkładu.

Ostateczną ocenę przeprowadza sąd.

Układ drugi: romans i kryzys rozwijają się równolegle

Przykład:

· styczeń — poważne konflikty małżeńskie;

· luty — terapia;

· marzec — intensyfikacja kontaktu z inną osobą;

· kwiecień — pierwszy potwierdzony nocleg;

· czerwiec — rozstanie.

Tutaj trzeba zbadać:

· czy romans pogłębił istniejący kryzys;

· czy małżeństwo miało realną szansę na odbudowę;

· kiedy relacja przestała faktycznie funkcjonować.

Układ trzeci: romans pojawia się po wyprowadzce, ale przed pełnym rozpadem

Wyprowadzka nie przesądza, że pożycie było już zupełnie i trwale rozbite.

Małżonkowie mogli:

· nadal spotykać się;

· utrzymywać więź fizyczną;

· prowadzić terapię;

· planować powrót;

· wspólnie finansować życie;

· traktować rozłąkę jako czasową.

Nowa relacja mogła wówczas zakończyć realne próby odbudowy.

Układ czwarty: relacja rozpoczyna się po zupełnym i trwałym rozkładzie

Przykład:

· małżonkowie od kilku lat nie mieszkają razem;

· nie utrzymują więzi emocjonalnej ani fizycznej;

· prowadzą odrębne gospodarstwa;

· nie podejmują prób powrotu;

· dopiero później jedna osoba rozpoczyna nowy związek.

Sąd Najwyższy wskazał, że wina za rozkład musi dotyczyć zachowania, które ten rozkład spowodowało albo współspowodowało. Zdarzenie następujące po zupełnym i trwałym rozkładzie nie może być jego wcześniejszą przyczyną.

Co jest datą graniczną

Nie istnieje jeden dokument automatycznie wskazujący datę rozkładu.

Nie jest nią zawsze:

· pozew;

· wyprowadzka;

· zmiana meldunku;

· rozdzielność majątkowa;

· pierwsza rozmowa o rozwodzie;

· początek osobnego spania.

Sąd rekonstruuje stan faktyczny na podstawie całego materiału.

Detektyw może pomagać w ustaleniu zdarzeń zewnętrznych, ale nie powinien wpisywać do raportu:

Małżeństwo rozpadło się dokładnie 12 marca.

Może napisać:

Do 12 marca małżonkowie wspólnie zamieszkiwali, odbyli wspólny wyjazd i publicznie funkcjonowali jako para. Pierwszy potwierdzony nocleg małżonka z inną osobą nastąpił 20 lutego.

Jakie materiały pomagają odtworzyć małżeństwo

Wiadomości między małżonkami

Mogą pokazywać:

· uczucia;

· wspólne plany;

· próby naprawy;

· terapię;

· zazdrość;

· konfrontację dotyczącą trzeciej osoby;

· ustalenia o wyprowadzce.

Wspólne wyjazdy

Nie każdy wspólny wyjazd oznacza funkcjonujące małżeństwo.

Może jednak mieć znaczenie, jeżeli:

· miał charakter partnerski;

· został zaplanowany wspólnie;

· małżonkowie podejmowali próbę odbudowy;

· przypadał już w okresie rozwijania romansu.

Świadkowie

Mogą opisać:

· zachowanie małżonków;

· rozmowy;

· próby naprawy;

· moment ujawnienia zdrady;

· zmianę po rozpoczęciu relacji.

Dokumenty finansowe

Mogą pokazywać:

· wspólny budżet;

· finansowanie gospodarstwa;

· wspólne zobowiązania;

· odrębność ekonomiczną;

· koszty nowej relacji.

Terapia i konsultacje

Sam udział w terapii nie przesądza, że związek można było uratować. Może jednak pokazywać, że strony nadal podejmowały próby odbudowy.

Dostęp do dokumentacji terapeutycznej i medycznej podlega ochronie. Detektyw nie posiada szczególnego prawa do jej uzyskania.

Jakie materiały pokazują początek romansu

· pierwsze zachowania intymne;

· regularne noclegi;

· wspólne wyjazdy;

· prywatne spotkania;

· wiadomości;

· drugi adres;

· przedstawianie się jako para;

· wspólne plany;

· publiczne lub prywatne deklaracje.

Trzeba oddzielić:

osoby znały się,

od:

osoby pozostawały w relacji pozamałżeńskiej.

Modelowy przypadek

Mąż twierdził, że nowy związek rozpoczął dopiero po wyprowadzce w listopadzie. Żona twierdziła, że romans trwał co najmniej od wiosny i był przyczyną rozpadu małżeństwa.

Oś małżeństwa

Marzec

Małżonkowie wspólnie planowali wakacje.

Kwiecień

Rozpoczęli terapię z powodu pogarszającej się komunikacji.

Maj

Odbyli wspólny wyjazd. Wiadomości wskazywały na deklarowane próby odbudowy relacji.

Sierpień

Mąż zaczął regularnie wracać późno.

Wrzesień

Żona odkryła wiadomości z inną kobietą.

Listopad

Mąż wyprowadził się.

Oś romansu

Luty

Pierwsze potwierdzone intensywne prywatne wiadomości.

Kwiecień

Pierwsze prywatne spotkanie możliwe do potwierdzenia.

Czerwiec

Pierwszy potwierdzony wspólny nocleg.

Lipiec i sierpień

Regularne spotkania i dwa wspólne wyjazdy przedstawiane jako zawodowe.

Listopad

Mąż rozpoczął jawne zamieszkiwanie z nową partnerką.

Wniosek

Materiał wskazuje, że relacja z inną kobietą rozwijała się co najmniej od wiosny, a pierwszy potwierdzony wspólny nocleg nastąpił kilka miesięcy przed wyprowadzką. W tym samym okresie małżonkowie uczestniczyli w terapii, odbywali wspólny wyjazd i deklarowali próby odbudowy związku. Ocenę, czy relacja pozamałżeńska była przyczyną albo współprzyczyną rozkładu pożycia, pozostawiono pełnomocnikowi i sądowi.

Nie:

Zdrada bez żadnych wątpliwości była jedyną przyczyną rozwodu.

Co powinien zawierać raport

Chronologia relacji pozamałżeńskiej

· daty;

· miejsca;

· spotkania;

· noclegi;

· wyjazdy;

· stopień potwierdzenia.

Chronologia małżeństwa

Na podstawie materiałów przekazanych przez klienta:

· wspólne zamieszkanie;

· podróże;

· próby naprawy;

· komunikacja;

· wyprowadzka;

· odrębność finansowa.

Punkty wspólne

Raport powinien wskazać:

· czy romans trwał podczas prób terapii;

· czy występował przed wyprowadzką;

· czy spotkania odbywały się podczas wspólnych planów;

· kiedy relacja stała się regularna.

Granice

Detektyw powinien zaznaczyć, że:

· nie ustala prawnej daty rozkładu;

· nie ocenia winy;

· nie diagnozuje więzi emocjonalnej;

· nie przesądza wyroku;

· przedstawia chronologię faktów.

Komentarz Dawida Kuciela

W sprawach rozwodowych data wyprowadzki bardzo często jest traktowana jak magiczna granica: wszystko przed nią ma być zdradą, a wszystko po niej nie ma znaczenia.

Życie nie działa tak prosto.

Małżonkowie mogą mieszkać osobno i nadal próbować ratować związek. Mogą też od lat mieszkać razem, choć ich małżeństwo istnieje już wyłącznie formalnie.

Moim zadaniem nie jest wskazanie prawnej daty rozpadu. Moim zadaniem jest stworzenie dwóch uczciwych chronologii, które pokażą sądowi kolejność wydarzeń.

Najczęstsze pytania

Czy romans po wyprowadzce nie ma znaczenia

Może mieć znaczenie, jeżeli w chwili jego rozpoczęcia pożycie nie było jeszcze zupełnie i trwale rozbite albo nowa relacja pogłębiła istniejący kryzys. Ocena zależy od całego materiału.

Czy obowiązek wierności trwa do rozwodu

Art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ustanawia obowiązek wierności małżonków. Przy ocenie winy za rozkład sąd analizuje jednak również związek przyczynowy między zachowaniem a rozpadem pożycia.

Czy pozew wyznacza moment rozpadu

Nie automatycznie. Rozkład może nastąpić wcześniej albo później niż wniesienie pozwu.

Czy wspólna terapia oznacza, że małżeństwo jeszcze trwało

Może pokazywać próbę odbudowy, ale nie przesądza samodzielnie o istnieniu wszystkich więzi małżeńskich.

Czy detektyw może ocenić, kto jest winny

Nie powinien zastępować sądu. Może zebrać i uporządkować fakty mające znaczenie dla takiej oceny.

Podsumowanie

Aby sprawdzić, czy romans rozpoczął się przed rozpadem małżeństwa, trzeba:

· odtworzyć początek relacji pozamałżeńskiej;

· odtworzyć zanik więzi małżeńskich;

· nie utożsamiać rozkładu wyłącznie z wyprowadzką;

· porównać obie chronologie;

· ustalić okres prób ratowania związku;

· wskazać fakty poprzedzające i następujące po kryzysie;

· pozostawić prawną ocenę sądowi.

Najważniejsze nie jest samo pytanie:

Czy romans rozpoczął się przed złożeniem pozwu

Znacznie ważniejsze brzmi:

Czy relacja pozamałżeńska powstała albo rozwijała się wtedy, gdy małżeństwo nadal funkcjonowało i miało realną możliwość dalszego trwania

Powiązane materiały

Jeżeli ten temat dotyczy Twojej sytuacji, zobacz również:

• Rozwód i alimenty
• Jak sąd ustala opiekę nad dzieckiem
• Zdrada przed ślubem