Jak odtworzyć chronologię zdarzenia objętego postępowaniem karnym?
Jak połączyć monitoring, połączenia, dokumenty i relacje świadków w jedną oś czasu Poznaj zasady rzetelnej rekonstrukcji zdarzenia.
Świadek mówi, że zdarzenie rozpoczęło się około godziny 22:00.
Telefon jednego z uczestników zarejestrował połączenie o 21:54.
Kamera przed budynkiem pokazuje wejście o 22:07.
Paragon z pobliskiej stacji wskazuje 22:11.
W protokole zapisano, że Policję powiadomiono o 22:09.
Na pierwszy rzut oka jedna z informacji musi być błędna.
Niekoniecznie.
Kamera może posiadać źle ustawiony zegar. Paragon mógł zostać wydrukowany później niż dokonano płatności. Świadek mógł podać czas przybliżony. Połączenie mogło dotyczyć zupełnie innej sytuacji. Godzina zgłoszenia może oznaczać moment przyjęcia informacji, a nie początek zdarzenia.
Chronologii nie odtwarza się poprzez wybór jednej godziny i dopasowanie do niej pozostałych materiałów.
Trzeba ustalić, jakie zdarzenia rzeczywiście nastąpiły, w jakiej kolejności, z jaką dokładnością można określić ich czas, które źródła są od siebie niezależne, gdzie występują luki i jakie alternatywne przebiegi nadal pozostają możliwe.
Chronologia nie jest streszczeniem sprawy
Streszczenie może brzmieć:
Oskarżony przyjechał pod lokal, wszedł w konflikt z pokrzywdzonym, uderzył go, a następnie odjechał.
Chronologia powinna rozdzielać każde zdarzenie i wskazywać jego źródło oraz poziom pewności.
Nie powinna ukrywać, że dokładny czas rozpoczęcia kłótni pozostaje nieustalony.
Cztery rodzaje czasu
Czas dokładny wynika ze źródła, którego zegar został zweryfikowany albo może zostać wiarygodnie porównany z innym systemem.
Czas systemowy nieweryfikowany pochodzi z kamery, rejestratora, urządzenia, aplikacji, kasy albo systemu lokalnego i może być przesunięty.
Czas przybliżony wynika z ludzkiej relacji.
Czas odtworzony pośrednio powstaje dzięki zdarzeniom granicznym.
Utwórz listę wszystkich zdarzeń
Nie rozpoczynaj od godzin.
Najpierw wypisz czynności: wyjazd, wejście, spotkanie, rozmowę, zakup, połączenie, przemieszczenie, konflikt, użycie przedmiotu, wezwanie pomocy, odjazd i pojawienie się służb.
Każde zdarzenie powinno otrzymać osobną kartę zawierającą możliwy czas, źródło, identyfikację, informację o zegarze, potwierdzenie i ograniczenia.
Oddziel źródła pierwotne od późniejszych relacji
Źródło pierwotne powstało w związku z rzeczywistym zdarzeniem, a nie późniejszym sporem.
Może nim być nagranie, transakcja, zapis systemu, fotografia, wiadomość wysłana w danym momencie, automatyczny rejestr, dokument medyczny albo połączenie alarmowe.
Relacja późniejsza powstaje po zdarzeniu i podlega wpływowi upływu czasu, emocji, rozmów z innymi, poznania materiału sprawy i własnego interesu.
Nie oznacza to, że zapis systemowy zawsze ma większą wartość niż świadek.
Ustal niezależność źródeł
Trzy dokumenty mogą pochodzić z jednego systemu. Trzy osoby mogą powtarzać godzinę podaną przez jednego uczestnika.
Nie są wtedy trzema niezależnymi potwierdzeniami.
Zsynchronizuj zegary
Największe błędy powstają, gdy godziny z różnych systemów zostają połączone bez sprawdzenia.
Najlepiej znaleźć wspólne zdarzenie widoczne w dwóch źródłach, takie jak wejście konkretnej osoby, przejazd samochodu, przyjazd patrolu albo odebranie telefonu.
Przy skomplikowanej analizie materiału cyfrowego, synchronizacji albo integralności plików może być konieczna opinia specjalisty.
Buduj przedziały, a nie pozornie dokładne minuty
Chronologia musi uwzględniać czas dojścia, zatrzymanie, kolejkę, możliwość skorzystania z innej trasy i niepewność identyfikacji.
Oznacz poziom pewności
Informacje mogą być potwierdzone, wysoce prawdopodobne, możliwe, niepotwierdzone, sprzeczne z materiałem albo niemożliwe do ustalenia.
Raport nie powinien zamieniać „możliwe” w „potwierdzone” tylko dlatego, że odpowiada to wersji klienta.
Zbuduj chronologie osobne
W jednej sprawie powinny powstać osobne osie dla pokrzywdzonego, podejrzanego lub oskarżonego, świadków, danych technicznych i reakcji po zdarzeniu.
Dopiero później nakłada się wszystkie osie.
Sprawdź czas przejazdu i przejścia
Mapa internetowa pokazuje czas typowy, ale nie warunki z konkretnego dnia.
Należy uwzględnić godzinę, natężenie ruchu, pogodę, remonty, zamknięcia, parkingi, sposób poruszania i rzeczywiste punkty startu oraz końca.
Przejazd testowy może pomóc ustalić minimalny, typowy i bezpieczny czas.
Odtwórz okres przed zdarzeniem i po nim
Znaczenie mogą mieć wcześniejsze konflikty, ustalanie spotkania, zakup przedmiotów, komunikacja, reakcja po zdarzeniu, wezwanie pomocy, odjazd, zmiana ubrania i kontakt z uczestnikami.
Zachowanie po zdarzeniu nie powinno być interpretowane automatycznie.
Czego detektyw nie może zrobić
Detektyw nie może żądać od operatora danych telekomunikacyjnych, przejmować cudzych kont, włamywać się do telefonu, pozyskiwać danych bankowych podstępem, instalować nieuprawnionych lokalizatorów, przeprowadzać przeszukania, zmuszać osób do wydania dokumentu ani ingerować w materiał zabezpieczony przez organ.
Może analizować materiały legalnie przekazane przez klienta, dokumentację uzyskaną przez pełnomocnika, publiczne źródła, dobrowolne relacje, miejsce dostępne legalnie i materiały udostępnione za zgodą uprawnionej osoby.
Modelowy przypadek: trzy różne godziny wyjścia
Mężczyzna został podejrzany o udział w rozboju, do którego doszło pomiędzy 22:15 a 22:25.
Twierdził, że opuścił restaurację około 22:00, bezpośrednio pojechał do domu i dotarł przed 22:20.
Kamera restauracji wskazywała wyjście o 22:12, lecz po synchronizacji ustalono, że była przesunięta o pięć minut do przodu. Rzeczywiste wyjście nastąpiło około 22:07.
Kamera uliczna pokazywała pojazd odpowiadający samochodowi mężczyzny o 22:18 kilka ulic od restauracji. Telefon połączył się z domową siecią o 22:31.
Uczciwy wniosek:
Chronologia nie potwierdziła wersji o dotarciu do domu przed 22:20. Mężczyzna opuścił restaurację około 22:07, a jego telefon połączył się z siecią domową o 22:31. W przedziale tym fizycznie możliwy był zarówno przejazd bezpośrednio do domu, jak i dotarcie w okolice miejsca zdarzenia. Dostępne dane nie stanowiły pełnego alibi ani samodzielnego potwierdzenia udziału.
Przykład ma charakter modelowy.
Komentarz Dawida Kuciela
Chronologia nie polega na wpisaniu wszystkich godzin do jednej tabeli. Najpierw trzeba ustalić, czy zegary pokazują ten sam czas i co właściwie rejestruje każde źródło.
Nigdy nie wyrównuję materiału do wersji klienta. Jeżeli dane pokazują, że jego relacja czasowa jest błędna, raport musi to zawierać.
Najbardziej wartościowa oś czasu pokazuje nie tylko to, co się wydarzyło. Pokazuje również granice tego, czego nie da się ustalić.
Powiązane materiały
Jeżeli ten temat dotyczy Twojej sytuacji, zobacz również:
Artykuł porządkuje zagadnienie. Zakres działań zawsze powinien wynikać z celu, dostępnych informacji i realnej sytuacji klienta.