Co zrobić, gdy rodzic nie zwraca dziecka po zakończeniu kontaktu?
Co zrobić, gdy rodzic nie zwraca dziecka po zakończeniu kontaktu Sprawdź, jakie informacje zabezpieczyć i kiedy potrzebne są pilne działania.
Kontakt miał zakończyć się w niedzielę o godzinie 18.00.
Drugi rodzic nie przywozi dziecka. Początkowo informuje o opóźnieniu, później pisze, że dziecko zostanie z nim do następnego dnia. Następnie przestaje odpowiadać.
Nie wiadomo, czy dziecko nadal znajduje się pod znanym adresem. Nie pojawia się w szkole. Telefon rodzica zostaje wyłączony, a z jego mieszkania znikają rzeczy osobiste.
W takiej sytuacji rodzic oczekujący na powrót dziecka zwykle znajduje się pod ogromną presją.
Chce dzwonić do wszystkich znajomych, jechać pod kolejne adresy i samodzielnie odebrać dziecko.
Najważniejszym zadaniem jest jednak szybkie oddzielenie zwykłego opóźnienia od świadomej odmowy zwrotu, ukrywania miejsca pobytu albo przygotowania do dalszego wyjazdu.
Im poważniejsze są sygnały, tym mniej czasu można poświęcić na emocjonalny konflikt, a więcej na zabezpieczenie informacji i skoordynowanie działań.
Nie każde spóźnienie oznacza zatrzymanie dziecka
Rodzic może utknąć w korku, mieć awarię samochodu albo wracać z wyjazdu później, niż zakładał.
W takich sytuacjach zwykle pozostaje w kontakcie, podaje aktualne miejsce pobytu i określa realną godzinę powrotu.
Znacznie bardziej niepokojąca jest sytuacja, gdy drugi rodzic jednoznacznie odmawia zwrotu dziecka, nie wskazuje, gdzie ono przebywa, wyłącza telefon, zmienia wcześniejsze wyjaśnienia, zabiera dokumenty i rzeczy dziecka, nie posyła go do szkoły, wcześniej zapowiadał przeprowadzkę albo wyjazd lub informuje, że dziecko „już nie wróci”.
Oceniając sytuację, trzeba uwzględnić wcześniejsze zachowanie rodzica, treść orzeczenia, stan dziecka oraz wszystkie sygnały pojawiające się przed kontaktem.
W bezpośrednim zagrożeniu nie czekamy na konsultację
Jeżeli istnieje realna obawa o życie lub zdrowie dziecka, jego miejsce pobytu jest całkowicie nieznane albo rodzic grozi wyrządzeniem krzywdy, należy skontaktować się z numerem alarmowym 112. Numer ten służy sytuacjom wymagającym pilnej interwencji służb z powodu zagrożenia życia, zdrowia lub bezpieczeństwa. Numer alarmowy 112
Szczególnie pilna reakcja jest potrzebna, gdy rodzic wcześniej stosował przemoc, znajduje się pod wpływem środków odurzających, dziecko wymaga regularnego leczenia albo pojawia się informacja o możliwym natychmiastowym wyjeździe.
W takich okolicznościach nie należy najpierw budować rozbudowanego raportu.
Najważniejsze jest przekazanie służbom aktualnych danych dziecka, rodzica, samochodu i ostatniego znanego miejsca pobytu.
Pierwsza wiadomość powinna być spokojna i konkretna
W pierwszych minutach warto wysłać jedną wiadomość, która dokumentuje sytuację i próbuje uzyskać najważniejsze informacje.
Może brzmieć:
„Zgodnie z postanowieniem kontakt zakończył się dzisiaj o godzinie 18.00. Proszę o natychmiastowe potwierdzenie, gdzie dziecko obecnie przebywa, czy jest bezpieczne oraz o wskazanie czasu i miejsca jego zwrotu.”
Nie należy rozpoczynać od gróźb, obelg ani wielokrotnego wysyłania sprzecznych komunikatów.
Celem jest uzyskanie trzech odpowiedzi:
Gdzie znajduje się dziecko Czy jest bezpieczne Kiedy zostanie zwrócone
Brak odpowiedzi albo odmowa podania miejsca pobytu stają się częścią późniejszej chronologii.
Pierwsze godziny trzeba dokładnie udokumentować
W takich sprawach informacje bardzo szybko tracą aktualność.
Rodzic może zmienić samochód, przenieść się pod inny adres, wyłączyć telefon albo skorzystać z pomocy osoby, której dotychczas nie brano pod uwagę.
Dlatego należy od razu zebrać w jednym miejscu aktualne zdjęcia dziecka i rodzica, pełne dane oraz numery telefonów, dane samochodów, ostatnią komunikację, treść orzeczenia albo ugody, znane adresy, dane partnera i najbliższej rodziny, informacje o możliwych podróżach, dane dokumentów dziecka oraz ostatnie potwierdzone miejsce pobytu.
Warto wyraźnie oddzielić fakty od przypuszczeń.
Zdanie:
„Na pewno wyjechała do siostry”
powinno zostać zastąpione bardziej precyzyjną informacją:
„Siostra mieszka pod tym adresem. Rodzic wcześniej przebywał tam z dzieckiem, ale obecnie nie mamy potwierdzenia, że znajduje się w tym miejscu.”
Dzięki temu kolejne adresy mogą być sprawdzane według rzeczywistego prawdopodobieństwa, a nie pod wpływem emocji.
Trzeba sprawdzić dokładną treść aktualnego orzeczenia
Sposób działania zależy od tego, co zostało wcześniej rozstrzygnięte przez sąd.
Należy ustalić, gdzie dziecko ma miejsce pobytu, kiedy kontakt powinien się zakończyć, kto odpowiada za odwiezienie, czy orzeczenie jest wykonalne, czy strony później zmieniły ustalenia oraz czy istnieją inne postanowienia dotyczące pieczy lub zabezpieczenia.
Nie każde naruszenie ustaleń kontaktowych oznacza automatycznie, że można natychmiast przeprowadzić przymusowe odebranie dziecka.
Dlatego jeszcze tego samego dnia warto przekazać pełnomocnikowi orzeczenie, komunikację i uporządkowaną oś czasu.
Prawnik może wtedy ocenić, jaki wniosek powinien zostać złożony i czy sytuacja wymaga uruchomienia postępowania dotyczącego odebrania dziecka, zmiany zabezpieczenia albo sposobu wykonywania pieczy.
Nie należy organizować samodzielnej konfrontacji
Wyjazd pod podejrzewany adres bez przygotowania może doprowadzić do awantury, wezwania Policji przez drugą stronę albo dalszego ukrywania dziecka.
Największe ryzyko ponosi wówczas samo dziecko, które zostaje postawione w centrum gwałtownego konfliktu.
Jeżeli miejsce pobytu zostało ustalone, informacja powinna zostać szybko przekazana pełnomocnikowi i właściwym służbom albo organom wykonującym orzeczenie.
Celem nie jest fizyczne przejęcie dziecka własnymi siłami.
Celem jest jego bezpieczny powrót w sposób, który nie pogorszy sytuacji i nie utrudni późniejszego postępowania.
Jak wygląda procedura odebrania dziecka
Jeżeli miejsce pobytu dziecka nie jest znane, sąd może przeprowadzić dochodzenie w celu jego ustalenia, w szczególności zwracając się o ustalenie miejsca pobytu przez Policję. W postanowieniu o odebraniu dziecka sąd wskazuje termin jego oddania uprawnionemu. Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli zobowiązany nie wykonuje postanowienia, sąd może na wniosek uprawnionego zlecić kuratorowi sądowemu przymusowe odebranie dziecka. Kurator może odebrać je od każdej osoby, u której się znajduje, a Policja ma obowiązek udzielić mu pomocy przy wykonaniu czynności. Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli wykonanie orzeczenia jest utrudniane przez ukrywanie dziecka, kurator zawiadamia prokuratora. Gdy zobowiązany nie ujawnia miejsca pobytu dziecka, sąd może zarządzić jego przymusowe sprowadzenie w celu złożenia oświadczenia. Przepisy pozwalają również, po spełnieniu przewidzianych warunków, na zarządzenie przeszukania miejsc, w których dziecko może się znajdować. Kodeks postępowania cywilnego
Procedura zależy od istniejących orzeczeń i stanu konkretnej sprawy. Dlatego informacje operacyjne powinny być od początku przekazywane prawnikowi.
Jak może pomóc prywatny detektyw
W pierwszych godzinach detektyw może pomóc uporządkować materiał i ustalić najbardziej prawdopodobne kierunki działania rodzica.
Realizacja może połączyć analizę informacji z czynnościami terenowymi.
Sprawdzane mogą być znane adresy, aktualnie używane pojazdy, osoby z najbliższego otoczenia, miejsca regularnego pobytu i publiczna aktywność wskazująca na podróż albo zmianę lokalizacji.
W sprawie pilnej często nie wystarcza samo sprawdzenie jednego adresu.
Potrzebne może być równoczesne działanie kilku osób, ponieważ rodzic może przemieszczać się pomiędzy miastami albo korzystać z samochodu należącego do członka rodziny lub partnera.
Najważniejsze ustalenia powinny być na bieżąco przekazywane klientowi, kancelarii i organom prowadzącym czynności.
Ustawa o usługach detektywistycznych obejmuje pozyskiwanie informacji dotyczących osób i zdarzeń, w tym poszukiwanie osób zaginionych lub ukrywających się. Detektyw ma działać rzetelnie, sprawdzać informacje i przygotować sprawozdanie z wykonanych czynności. Ustawa o usługach detektywistycznych
Detektyw nie powinien zaczynać od przypadkowej jazdy po adresach
Skuteczne działania wymagają wcześniejszego nadania priorytetów.
Najpierw analizujemy, gdzie rodzic przebywał wcześniej, kto może udostępnić mu mieszkanie lub samochód, gdzie ma rodzinę albo nowego partnera, czy wcześniej mówił o przeprowadzce, czy posiada kontakty zagraniczne, kiedy i gdzie dziecko było widziane ostatni raz oraz jakie zmiany nastąpiły przed zatrzymaniem dziecka.
Dopiero później zespoły terenowe sprawdzają najbardziej prawdopodobne miejsca.
Działania bez analizy mogą spowodować utratę czasu dokładnie wtedy, gdy ma on największą wartość.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na przygotowania do wyjazdu
Samo niewrócenie dziecka nie zawsze oznacza planowane uprowadzenie rodzicielskie.
Ryzyko znacząco rośnie jednak, gdy zatrzymaniu towarzyszą wcześniejsze przygotowania.
Mogą nimi być: zabranie paszportu, wypowiedzenie mieszkania, rezygnacja z pracy, pakowanie rzeczy dziecka, zakup biletów, zmiana szkoły albo intensywne kontakty z osobami mieszkającymi za granicą.
Każdy z tych sygnałów może mieć neutralne wyjaśnienie.
Kilka występujących jednocześnie tworzy jednak obraz wymagający natychmiastowej weryfikacji.
Jeżeli istnieje podejrzenie, że dziecko zostało albo może zostać wywiezione za granicę, kancelaria powinna zostać poinformowana o wszystkich zagranicznych adresach, obywatelstwach, dokumentach i powiązaniach rodzica.
Modelowy przykład
Ojciec ma zwrócić dziecko w niedzielę o godzinie 19.00.
O 18.30 informuje matkę, że dziecko zostanie u niego do poniedziałku. Matka nie wyraża zgody. Po godzinie telefon ojca zostaje wyłączony.
Następnego dnia dziecko nie pojawia się w szkole. Z mieszkania ojca zniknęła część rzeczy, a sąsiad widział w nocy samochód należący do jego brata.
Matka kontaktuje się z Policją i pełnomocnikiem. Przekazuje aktualne zdjęcia, dane obu samochodów, ostatnią komunikację, orzeczenie i informacje o rodzinie ojca.
Równolegle rozpoczynają się działania detektywistyczne. Analiza wskazuje adres partnerki ojca w innym województwie oraz pojazd używany przez jej rodzinę.
Adres zostaje sprawdzony, a potwierdzone ustalenia trafiają do kancelarii i organów prowadzących czynności.
Najważniejsze było szybkie połączenie kilku faktów: braku powrotu, wyłączonego telefonu, nieobecności w szkole, zniknięcia rzeczy i wykorzystania innego samochodu.
Każdy z tych elementów osobno mógłby być interpretowany inaczej.
Razem wskazywały, że nie chodzi o zwykłe opóźnienie.
Po powrocie dziecka nadal trzeba uporządkować materiał
Bezpieczny powrót dziecka jest najważniejszy, ale nie zawsze kończy problem.
Należy zapisać, kiedy i gdzie dziecko zostało przekazane, kto je przywiózł, jak długo nie było kontaktu, jakie wyjaśnienie przedstawił drugi rodzic, czy przerwano naukę, terapię lub leczenie, czy zniknęły dokumenty albo rzeczy, jakie działania podjęły służby oraz jakie koszty poniesiono.
Taki materiał może mieć znaczenie dla dalszego sposobu wykonywania kontaktów, miejsca pobytu dziecka, zabezpieczenia albo oceny wykonywania władzy rodzicielskiej.
Komentarz Dawida Kuciela
Kiedy dziecko nie wraca, rodzic bardzo szybko traci możliwość spokojnego myślenia.
To całkowicie zrozumiałe.
Problem zaczyna się wtedy, gdy emocje zamieniają działania w chaos. Jedna osoba jedzie pod przypadkowy adres, druga dzwoni do wszystkich znajomych, a najważniejsze informacje pozostają rozproszone w telefonach i wiadomościach.
W takiej sprawie potrzebujemy jednej osi czasu, ostatniej potwierdzonej lokalizacji, danych pojazdów i listy miejsc sprawdzanej według prawdopodobieństwa.
Jeżeli zagrożone jest bezpieczeństwo dziecka, pierwszeństwo mają służby.
My możemy równocześnie analizować powiązania, sprawdzać adresy i pojazdy oraz przekazywać potwierdzone informacje tam, gdzie pozwolą szybciej dotrzeć do dziecka.
Najważniejszy jest jego bezpieczny powrót.
Dopiero później przychodzi czas na ocenę odpowiedzialności drugiego rodzica i dalszą strategię procesową.
Podsumowanie
Gdy rodzic nie zwraca dziecka po zakończeniu kontaktu, najpierw trzeba ocenić, czy mamy do czynienia z opóźnieniem, świadomą odmową czy realnym ryzykiem ukrycia albo wyjazdu.
W sytuacji bezpośredniego zagrożenia należy skontaktować się ze służbami.
Równolegle trzeba zabezpieczyć orzeczenie, pełną komunikację, dane dziecka, rodzica, samochodów, adresów i osób mogących pomagać w zmianie miejsca pobytu.
Największą wartość mają pierwsze godziny.
Nie dlatego, że każde spóźnienie oznacza uprowadzenie rodzicielskie.
Dlatego, że właśnie wtedy istnieje największa szansa na odtworzenie ruchów rodzica, ustalenie aktualnego miejsca pobytu i niedopuszczenie do dalszego ukrywania dziecka.
Powiązane materiały
Jeżeli ten temat dotyczy Twojej sytuacji, zobacz również:
Artykuł porządkuje zagadnienie. Zakres działań zawsze powinien wynikać z celu, dostępnych informacji i realnej sytuacji klienta.